چهارشنبه ۰۶ اسفند ۱۴۰۴ - February 25 2026
سی ان ان نوشت: پس از دستور به بزرگترین تجمع نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان آغاز جنگ عراق، رئیسجمهور دونالد ترامپ اکنون باید درباره ایران تصمیمگیری کند.
در ادامه این مطلب آمده است: گزینههایی که پیش روی اوست نسبتاً مشخص به نظر میرسد، که به صورت مبهم توسط خود رئیسجمهور طی جلسات پرسش و پاسخ غیررسمی طی چند هفته گذشته تأیید شده و توسط افرادی که با این موضوع آشنا هستند، با جزئیات بیشتری توصیف شده است.
این گزینهها دامنه وسیعی دارند و برخی از آنها خطرات قابل توجهی دارند، و او در عین حال مشاورههایی گاه متضاد از همپیمانان، مشاوران و همتایان خارجی دریافت میکند.
ترامپ میتواند دستور هیچ اقدام نظامیای را ندهد و امیدوار باشد که حضور دو ناو هواپیمابر، دهها کشتی جنگی و صدها جنگنده در سواحل ایران، رهبران این کشور را متقاعد کند تا به توافق برسند.
او میتواند حملهای محدود به اهداف نظامی را دستور دهد تا خواست خود مبنی بر اینکه ایران باید توانایی ساخت سلاح هستهای را کنار بگذارد، نشان دهد.
او میتواند حملهای را تأیید کند که هدفش سرنگونی باشد، حتی اگر مشخص نباشد که چه کسی جای حکومت را خواهد گرفت — رویکردی حداکثری.
ترامپ در روز دوشنبه در تروث اعلام کرد: «هر چیزی که درباره یک جنگ احتمالی با ایران نوشته شده، نادرست و عمدی است.» «من کسی هستم که تصمیم میگیرم، ترجیح میدهم توافق حاصل شود اما اگر توافقی حاصل نشود، روز بسیار بدی برای آن کشور و، بسیار متأسفانه، مردم آن خواهد بود.»
کمتر روشن است که دقیقاً ترامپ دنبال چه چیزی است. همچنین کمی رازآلود است که چرا او اکنون در حال بررسی اقدام نظامی است یا از چه اختیارات قانونی برای حمله دوم به ایران در عرض هشت ماه استفاده خواهد کرد.
او تلاش کمی برای ساخت یک پرونده عمومی برای یا علیه جنگ احتمالی انجام داده است. پشت صحنه، ترامپ نظرات متفاوتی میشنود که آیا باید حملات جدیدی دستور دهد یا — با توجه به خطر واقعی گرفتار شدن در یک جنگ طولانی — اجازه دهد تلاشهای دیپلماتیک ادامه یابد.
در اینجا مسیرهایی که ترامپ در نظر دارد و نحوه تفکر دولت درباره هر یک آمده است:
گزینه ۱: موافقت با ادامه دیپلماسی
مقامات ارشد کاخ سفید همچنان میگویند ترجیح ترامپ حصول توافق با ایران است که از هر نوع رویارویی نظامی جلوگیری کند.
فرستاده ویژه او استیو ویتکوف و دامادش جرد کوشنر طی چند هفته گذشته با مقامات ایرانی به صورت غیرمستقیم مذاکره کردهاند و قرار است روز پنجشنبه برای دور دیگری از مذاکرات به ژنو، سوئیس بازگردند. هر دو نفر رئیسجمهور را تشویق کردهاند تا اجازه دهد زمان بگذرد و ببینند آیا توافقی ممکن است، اگرچه ویتکوف روز شنبه گفت ترامپ «کنجکاو است که چرا ایران در مذاکرات «تسلیم» نشده است.»
هر طرف خطوط قرمز خود را تعیین کرده است — و برخی از آنها مستقیماً با هم تضاد دارند. ترامپ میگوید ایران نباید اجازه غنیسازی اورانیوم داشته باشد. ایران میگوید این حق آنهاست و اصرار دارد برنامه هستهای آنها صرفاً برای مقاصد صلحآمیز است.
طبق گفته یک منبع آگاه به این موضوع، ایرانیها هنوز در حال کار بر روی پیشنهادی هستند که ممکن است آن شکاف را پر کند و انتظار دارند آن را پیش از مذاکرات پرتنش روز پنجشنبه با میانجیگران عمان به اشتراک بگذارند.
«این پنجشنبه همه چیز را مشخص خواهد کرد، جنگ یا توافق»، یک منبع منطقهای آشنا با مذاکرات گفت.
ترامپ سال گذشته قبل از دور دیگری از مذاکرات آمریکا و ایران، حملات غافلگیرکنندهای به برنامه هستهای ایران انجام داد، اما این بار منابع منطقهای انتظار دارند تیم رئیسجمهور پیش از هر اقدام نظامی به میز مذاکرات در ژنو برود، بر اساس گفتگو با مقامات آمریکایی.
با این حال، به گفته منابع، چند روز پیش از مذاکرات، به نظر نمیرسد که پیشنهاد ایران شامل تعهد به توقف کامل غنیسازی اورانیوم باشد. این خواسته از مدتها پیش برای ایران غیرقابل قبول بوده است.
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، روز یکشنبه روشن کرد که توقف کامل غنیسازی در دستور کار نیست.
«این فناوری را خودمان توسعه دادهایم، توسط دانشمندانمان، و برای ما بسیار عزیز است، زیرا هزینه زیادی کردهایم — هزینهای بسیار زیاد — و اکنون این مسئلهای است مربوط به شرافت و غرور ایرانیان و آن را کنار نخواهیم گذاشت.»
علاوه بر این، بر اساس مذاکرات اخیر با ایران، به نظر نمیرسد که ایران حاضر به ارائه پیشنهاداتی باشد که به طور قابل توجهی با آنچه سال گذشته قبل از حملات آمریکا مطرح شد، متفاوت باشد، یک منبع گفت.
با این حال، به نظر میرسد هر دو طرف — آمریکا و ایران — تلاش میکنند در مذاکرات خلاقانهتر باشند، منبع دوم منطقهای گفت اما هنوز سوالاتی وجود دارد که آیا میتوان به توافق رسید یا خیر. یکی از ایدههایی که مطرح شده، موافقت با غنیسازی ایران با مقادیر بسیار کمی از سوخت با تضمین اینکه فقط برای اهداف پزشکی استفاده شود، است. این نیز ایدهای بود که در مذاکرات دیپلماتیک ناموفق سال گذشته مطرح شد.
منبع دوم منطقهای گفت: « فکر میکنم آمریکاییها منتظر پاسخهای مناسب از سوی ایرانیها هستند. نمیدانم آیا ایرانیها میتوانند پاسخهایی ارائه دهند که آمریکاییها انتظار دارند یا خیر».
گزینه ۲: حمله محدود برای اجبار به توافق
ترامپ ممکن است دستور حملهای محدود به برخی سایتهای نظامی در داخل ایران بدهد تا رهبران این کشور را تحت فشار قرار دهد تا به توافق قابل قبول برسند — و نشان دهد تهدیدهای آمریکا واقعی است.
اهداف میتوانند شامل سایتهای موشکی بالستیک، تأسیسات مرتبط با برنامه هستهای ایران یا ساختمانهای نظامی باشند.
ترامپ جمعه تأیید کرد که حمله محدود چیزی است که او در حال بررسی آن است. او در کاخ سفید گفت: «فکر کنم بتوانم بگویم که در حال بررسی هستم».
اینکه چنین اقدامی تهران را به سرعت به میز مذاکرات بازگرداند یا ارادهاش برای مقاومت در برابر دیپلماسی آمریکا را تقویت کند، موضوع اختلاف است. بسیاری از مقامات منطقهای معتقد نیستند که ایران پس از حمله آمریکا، حتی در مقیاس محدود، به سرعت به مذاکرات بازگردد.
هر حملهای در داخل ایران همچنین خطر حمله متقابل به تجهیزات آمریکا در خاورمیانه را به همراه دارد، چیزی که مقامات بارها در جلسات توجیهی اخیر به ترامپ هشدار دادهاند. ایران هشدار داده که در صورت حمله به این کشور، پایگاههای نظامی آمریکا میتوانند هدف قرار بگیرند. ایران پس از حملات ژوئن به تأسیسات هستهای واکنش نشان داد، اگرچه هیچ نظامی آمریکایی کشته نشد.
نیروی نظامی آمریکا در منطقه آماده اجرای مجموعهای از عملیاتها در صورت صدور دستور ترامپ است. نیروهای مسلح داراییهای لازم برای انجام هر یک از گزینههای حمله احتمالی را در اختیار دارند و طبق گفته یک منبع آگاه، آمادگیهای لجستیکی در صورت صدور دستور نهایی ترامپ انجام شده است.
این شامل نقشهبرداری از سلاحهای خاصی است که برای اهداف مختلف استفاده خواهند شد و تمرین زمانبندی پروازهای هواپیماها بر اساس طرحهایی که آماده شده است.
گزینه ۳: حمله گسترده
اگر دیپلماسی شکست بخورد، ترامپ ممکن است عملیات بسیار گستردهتری را آغاز کند.
طبق گفته یک منبع مطلع، تاکنون نیروهای زیادی در اطراف ایران برای انجام شدیدترین گزینههای ممکن برای رئیسجمهور مستقر شدهاند.
این میتواند شامل مجموعهای از حملات همزمان به اهداف مختلف یا چندین موج حمله باشد. اهداف میتوانند ترکیبی از مقامات ایران یا اجزای مرتبط با حکومت، یا پرسنل و تأسیسات نظامی از جمله دفاع هوایی، سایتهای تولید موشک و تأسیسات هستهای باشند.
طبق گفته چندین منبع مطلع، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح، ژنرال دن کین، و دیگر مقامات نظامی درباره مقیاس، پیچیدگی و احتمال تلفات نیروهای آمریکایی در صورت یک عملیات نظامی گسترده و طولانیمدت علیه ایران نگرانیهایی مطرح کردهاند.
او و دیگران در پنتاگون همچنین درباره فشار احتمالی چنین عملیاتی بر نیروها و داراییهای مستقر در منطقه و همچنین تأثیر یک کمپین طولانیمدت نظامی بر موجودی تسلیحات آمریکا هشدار دادهاند، به ویژه در ارتباط با کمک به اسرائیل و اوکراین، منابع گفتند.
هنوز روشن نیست که تا چه حد کین این نگرانیها را مستقیماً به ترامپ منتقل کرده است، اما رئیسجمهور در پستی در تروث روز دوشنبه نوشت: «کین، مانند همه ما، نمیخواهد جنگی رخ دهد اما اگر تصمیمی برای مقابله با ایران در سطح نظامی گرفته شود، نظر او این است که این جنگ به راحتی پیروز خواهد شد.»
با این حال، هر حملهای که قصد تهدید جدی آینده حکومت را داشته باشد، تا حد زیادی بستگی به این دارد که پس از آن چه رخ خواهد داد. به نظر نمیرسد که دولت ترامپ تصویر روشنی از آینده داشته باشد و دید آنها نسبت به گروههای مخالف داخل کشور محدود است.
ترامپ همچنین تضمین قاطعی دریافت نکرده است که حتی عملیات نظامی گسترده آمریکا داخل ایران به تغییر نظام منجر شود. این عدم قطعیت باعث جلسات فشردهای در اتاق وضعیت کاخ سفید طی روزهای اخیر شده است، در حالی که ترامپ درباره گزینههای خود بحث میکند.
بسیاری از اعضای تیم ترامپ امیدوار هستند — اگرچه نه کاملاً خوشبین — که دیپلماسی پیروز شود، حتی اگر خطوط کلی یک توافق قابل قبول هنوز مشخص نباشد. با این حال، دیگران در گوش او اصرار دارند که ایران به شدت تضعیف شده و زمان اقدام اکنون است.
